Waarom een systemische opstelling een toeschouwer of representant kan raken

DOOR GERARD SMETS

Wat we vaak horen is: “Ik ben zo geraakt door deze opstelling”.
En zo werkt het soms ook – er zijn veel verschillen in onze mensenlevens en we hebben ook zo veel paralellen. Soms hoor je iemand een verhaal vertellen en denk je: dat herken ik… dat had ik ook zo kunnen zeggen, dat lijkt mijn verhaal wel.

Je herkent iets in het verhaal van de ander, dat meeresoneert met jouw verhaal, jouw gevoel, jouw leven. Zo gaat dat, je kunt immers niets herkennen als je het zelf ook niet kent. Dat is precies waar we in opstellingen gebruik van maken.

Dus het kan best zijn dat je in een opstelling staat en merkt dat het ook jouw thema is. Bijzonder dan dat juist jij uitgekozen wordt om dit deel te representeren. Niets is toeval.

Wat neem je waar in je lijf?
Representeren is eigenlijk niets anders dan in het moment ervaren wat er met je gebeurt: wat neem je waar in je lijf? Dat kan van alles zijn… van intens verdriet, grote vreugde tot gewoon een onbestemd leeg gevoel. Alles is oke, het is er immers. Er bestaat niet zo iets als een goede of foute representant.

Wat wel van belang is dat je puur bij jouw sensaties op dat moment blijft en niet gaat bedenken hoe jij zou vinden dat het moet of zou moeten gaan. Want daar gaat het niet over, je ‘speelt immers op dat moment een rol in een film’ van iemand anders zijn leven.

De sensaties die je ervaart zijn ook niet jouw gevoelens maar de gevoelens vanuit de opstelling waarop je meeresoneert. Zo kan het zijn dat je heel heftig reageert op de aanwezigheid van een ander in de opstelling of dat je liefst weg zou willen of intense liefde ervaart… van alles kan er zijn. Soms voel je een onbedwingbare neiging iets te zeggen, om te laten merken wat je ervaart.

De begeleider van de opstelling zal je desgewenst vragen naar je sensaties van dat moment en je hierin ondersteunen.

Wat een opstelling wél… en wat een opstelling niet kan oplossen
In een opstelling wordt het systeem van de vraagsteller (de cliënt) opgesteld – de vraag waarmee de opstelling wordt gestart staat centraal.

Belangrijk is om je te realiseren dat we in een opstelling enkel met de vraag van de cliënt kunnen werken. We kunnen niet het probleem van bijvoorbeeld moeder of grote broer oplossen. Wel hoe cliënt hierin staat en hiermee omgaat.

Dus we kunnen niet personen in de familiegeschiedenis van een cliënt veranderen – hoe graag of je dit misschien ook zou willen. Je kunt een ander niet veranderen, slechts jezelf. Wat vaak gebeurt, is dat iemand na een opstelling anders met een situatie en anderen omgaat en dat het zo lijkt dat de ander ook verandert. En dat klopt: de ander verandert in reactie op jouw verandering.

Representeren en “ontrollen”
Als je als representant gevraagd wordt, is het goed om even bij jezelf te checken of dit op dat moment voor jou oke is. Je mag altijd nee zeggen en realiseer je ook dat je vaak niet voor niets voor deze rol uitgekozen wordt. Je zult er iets van herkennen vanuit jouw systeem. Niets is toeval en soms is het net even iets teveel en dan is het goed dat je je eigen grens daarin bepaalt.

Na afloop van de opstelling stap je uit de rol van representant en ben je weer gewoon jezelf. Je kunt soms nog wel geraakt voelen door de intense ervaring, het is wel van belang dat je goed ontrolt en weer echt terug op je eigen benen en in je eigen lijf komt.

Zorg hierin goed voor jezelf… en mocht je ervaren dat je er nog niet helemaal bent, meld dit dan ook; met een eenvoudige oefening helpen we je hiermee. Wat je dan nog ervaart, is hoe de opstelling naijlt op jouw snaren van jouw systeem. Het is net als na het bekijken van een film waarin je vervuld en vol van emoties de bioscoop uitkomt. Ergens is er iets in jou door die film geraakt.

Tot slot
Representeren in een opstelling: iedereen kan het en vaak is het zelfs zo: hoe minder informatie je van te voren weet, hoe beter het gaat.

Wil je het eens ervaren of je ervaringen kwijt, voel je welkom om een opstelling bij te wonen en heb je ervaringen die je met ons wilt delen, dan horen we dat graag!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *